Du xuân miền Kinh Bắc

Du xuân lễ chùa đầu năm là nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt, diễn ra sau Tết Nguyên đán để cầu bình an, may mắn và tài lộc. Với vị trí địa lý gần thủ đô Hà Nội, Bắc Ninh - vùng đất văn hiến, nơi hội tụ nhiều giá trị văn hóa truyền thống lịch sử, trong đó có nhiều ngôi chùa cổ, linh thiêng, được nhiều khách tìm đến trong chuyến du xuân đầu năm. Dưới đây là gợi ý một số điểm du lịch đầu xuân du khách đừng bỏ lỡ khi du xuân tại Bắc Ninh.

Đền Xương Giang

Đến Bắc Ninh, du khách nhất định phải ghé thăm Khu di tích Chiến thắng Xương Giang thuộc phường Bắc Giang. Đại công trình 10ha gồm quần thể di tích rộng lớn, với cổng Tam quan uy nghi, dẫn vào Nghi môn và Sân chính, nơi Đền Xương Giang sừng sững tọa lạc. Đền nằm trong khu di tích quốc gia đặc biệt Địa điểm chiến thắng Xương Giang, nơi tôn thờ đức cao tổ hoàng đế Lê Lợi và những vị hiền thần đã có công trong chiến thắng Chi Lăng- Xương Giang (1427). Lễ hội Xương Giang diễn ra vào ngày mùng 6-7 tháng Giêng âm lịch. Đây là lễ hội di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tổ chức rước lễ vật, dâng hương, và nhiều trò chơi dân gian, hoạt động văn hóa nghệ thuật sôi nổi.

Chùa Vĩnh Nghiêm

Chùa Vĩnh Nghiêm (hay còn gọi là chùa Đức La) tọa lạc tại phường Tân An, tỉnh Bắc Ninh. Đây là ngôi chùa cổ linh thiêng, là nơi phát tích Tam tổ phái thiền Trúc Lâm của Phật giáo Việt Nam. Nơi đây còn lưu giữ 3.050 bộ mộc bản đã được UNESCO công nhận là di sản Tư liệu kí ức thế giới khu vực châu Á Thái Bình Dương. Đến Vĩnh Nghiêm vào dịp đầu năm mới, du khách không chỉ vãn cảnh, cầu mong những điều tốt đẹp mà còn có thể xin chữ - một nét đẹp văn hóa của người Việt dịp đầu năm.

Khu du lịch tâm linh - sinh thái Tây Yên Tử

 Hành trình về với chốn thiêng Tây Yên Tử đang nhận được sự quan tâm của đông đảo du khách thập phương trong mỗi dịp xuân về. Nơi đây không chỉ có cảnh sắc sơn thủy hữu tình mà còn có nhiều di tích giàu giá trị văn hóa tâm linh gắn liền với con đường hoằng dương Phật pháp và cuộc đời của Phật hoàng Trần Nhân Tông.

 Khu du lịch tâm linh - sinh thái Tây Yên Tử tọa lạc tại xã Tây Yên Tử, nằm trong quần thể tái hiện con đường Phật pháp của Phật hoàng Trần Nhân Tông, với hệ thống chùa tháp uy nghi, các công trình kiến trúc độc đáo, bao bọc bởi cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ. Tại đây có tuyến cáp treo nối từ chân dãy Yên Tử phía tỉnh Bắc Ninh lên đỉnh núi và có sự kết nối với chùa Đồng thuộc địa phận tỉnh Quảng Ninh – sang khu di tích Yên Tử. Chuyến du xuân đến Tây Yên Tử sẽ giúp du khách tìm thấy những khoảnh khắc thanh tịnh, thư thái và cầu mong một năm bình an, tài lộc.

Chùa Bổ Đà

Chùa Bổ Đà - một ngôi chùa cổ kính của miền đất Kinh Bắc. Chùa Bổ Đà nằm ở phườngVân Hà, cách trung tâm phường Bắc Giang khoảng 20km. Chùa có kiến trúc độc đáo “nội thông ngoại bế” tạo nên không gian u tịch, thanh vắng, linh thiêng. Trong chùa còn bảo lưu hơn 40 pho tượng Phật có giá trị lịch sử và khoa học. Hiện nay chùa Bổ Đà nắm giữ hai kỉ lục đó là khu vườn tháp lớn nhất Việt Nam và bộ mộc bản khắc trên gỗ thị cổ nhất Việt Nam. Chùa Bổ Đà cũng là một trong những di tích của Bắc Ninh được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Vào mỗi dịp tết đến xuân về, chùa Bổ Đà lại là địa chỉ thu hút du khách gần xa về dâng hương, chiêm bái và vãn cảnh chùa.

Chùa Phật Tích

Ngôi chùa cổ này có tên gọi là Vạn Phúc Tự nằm ở xã Phật Tích, tỉnh Bắc Ninh, cách trung tâm Hà Nội khoảng 20km. Đây là một trong những địa điểm truyền bá Phật giáo sớm nhất từ Ấn Độ vào Việt Nam.  Vạn Phúc Tự được coi là một di tích văn hóa tiêu biểu Quốc gia với việc lưu giữ nhiều cổ vật lớn của Phật giáo. 

Không gian của ngôi chùa toát lên sự thanh tịnh và cổ kính, khiến cho du khách có cảm giác như là để lại hết ưu phiền của cuộc sống bên ngoài. Tại đây, du khách sẽ được chiêm bái nhiều tượng Phật kích thước khác nhau. Nổi bật nhất là tượng Phật A Di Đà có niên đại từ thời nhà Lý, được chế tác từ đá xanh nguyên khối cao 1,85m. Đây được xem là tượng Phật bằng đá cổ nhất miền Bắc Việt Nam.  Ngoài ra, trong chùa còn có 5 cặp linh thú bằng đá lớn nhất Việt Nam, pho tượng táng của thiền sư Chuyết Chuyết, cũng như 32 bảo tháp (từ thế kỷ 17 - thế kỷ 20) và nhiều di vật khác.

Đền Đô

Bên cạnh thành cổ và các ngôi chùa, Bắc Ninh còn có một tọa độ nổi tiếng không kém là đền Đô. Nơi này thu hút cực nhiều khách du lịch hàng năm bởi nó là nơi thờ cúng 8 vị vua nhà Lý. Nơi đây được mệnh danh là “Kinh đô của văn hóa Lý - Trần”, lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh vô giá.

Nằm trong một khuôn viên rộng đến 31.000m2, đền Đô được thiết kế theo phong cách kiến trúc dân gian kết hợp cung đình. Vì vậy, nơi này vừa có không gian thiên nhiên thoáng đãng, cảnh quan hồ nước, vừa tập hợp nhiều chi tiết trang trí chạm trổ kỳ công. Trong đó, khu điện thờ chính được khắc nội dung Chiếu dời đô và bài thơ Nam quốc sơn hà.

Đền Bà Chúa Kho

Tọa lạc tại núi Kho, khu Cô Mễ, Vũ Ninh, tỉnh Bắc Ninh. Đây không chỉ là khu di tích lịch sử văn hóa có giá trị nằm trong quần thể di tích của khu Cô Mễ (gồm Đình - Đền - Chùa) mà còn là nơi hàng năm nhân dân khắp cả nước đến hành lễ, đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng tâm linh, ngưỡng vọng đối với một vị nhân thần đã có công trong thời Lý đó là Bà Chúa Kho. Với quan niệm “đầu năm vay bà, cuối năm trả nợ”, nhiều người dân đến đền Bà Chúa Kho đầu năm làm lễ xin bà cho vay lộc rơi lộc vãi, rồi sau một năm lao động, mọi người quay lại "trả nợ". Chính vì thế mà đền Bà Chúa Kho luôn thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương mỗi dịp đầu năm và cuối năm.

Chùa Dâu

Chùa Dâu, hay còn được biết đến với nhiều cái tên như chùa Diên Ứng, chùa Pháp Vân, chùa Cả thuộc phường Trí Quả, tỉnh Bắc Binh. Đây là ngôi chùa Phật giáo cổ xưa nhất tại Việt Nam. Đây cũng được xem là một trong những ngôi chùa đẹp ở xứ Kinh Bắc. Ngôi chùa được xây dựng theo kiểu "nội công ngoại quốc" quen thuộc, bao gồm 4 dãy nhà hình chữ nhật, bao quanh ba ngôi nhà chính là Tiền Đường, Thiên Hương và Thượng Điện.

Điểm đặc biệt của ngôi chùa này là bộ sưu tập các pho tượng thờ mà nó sở hữu. Trong gian giữa của chùa, có tượng Bà Dâu hay còn gọi là tượng nữ thần Pháp Vân cao 2m. Hai bên còn có cặp tượng Kim Đồng và Ngọc Nữ. Ngày hội chính của chùa diễn ra vào ngày mùng 8/4 âm lịch hàng năm, thu hút đông đảo du khách từ khắp nơi tới tham quan và tham dự lễ hội. Nếu du xuân Bắc Ninh dịp đầu năm, du khách đừng bỏ lỡ cơ hội chiêm ngưỡng ngôi chùa độc đáo này.

Chùa Bút Tháp

Trên hành trình du ngoạn Bắc Ninh vào mùa xuân, chắc chắn bạn không thể bỏ qua việc ghé thăm chùa Bút Tháp nổi tiếng tại phường Trí Quả. Đây là một ngôi chùa cổ nằm bên bờ sông Đuống, vẫn lưu giữ được những nét đẹp nguyên sơ, hấp dẫn nhờ kiến trúc độc đáo và không gian yên bình dù đã trải qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa.

Khi đến đây, bạn sẽ được chiêm ngưỡng nhiều pho tượng cổ và quý. Trong số đó, nổi bật nhất là pho tượng Quan Thế Âm, một tượng gỗ cao 2,35m với nghìn mắt nghìn tay, được xem là tượng gỗ lớn nhất Việt Nam.

Ngoài những điểm trên du khách đến Bắc Ninh dịp đầu năm còn có thể ghé thăm một số đền, chùa khác trên địa bàn tỉnh như: Thiền viện Trúc Lâm Phượng Hoàng, chùa Phúc Sơn, chùa Lim, Đền Cùng Giếng Ngọc… Đối với người Việt, lễ chùa đầu năm không chỉ là một nghi thức mang tính tâm linh, mà còn là hoạt động văn hóa giàu ý nghĩa. Đó là dịp để con người tạm gác lại những bộn bề lo toan của cuộc sống, tìm đến chốn thanh tịnh để cầu mong sức khỏe, bình an và hạnh phúc cho bản thân và gia đình./.

Nguyễn Thuý