Hé mở trung tâm Phật giáo lớn thời Trần từ hàng nghìn di vật

Tháng 12/2025, đợt khai quật khảo cổ tại địa điểm chùa Hoành Mô, trên diện tích khoảng 200 m² thuộc tổ dân phố Hoành Sơn (xã Lạng Giang), các nhà khoa học đã phát hiện hàng nghìn di vật gồm: Vật liệu kiến trúc, gạch, ngói, đồ gốm men, đồ sành, tượng… có niên đại từ thời Trần đến thời Nguyễn. Kết quả cho thấy chùa Hoành Mô là một trung tâm Phật giáo có quy mô lớn, với địa tầng văn hóa tồn tại liên tục từ thế kỷ XIII - XIV (thời Trần), qua thời Lê Trung Hưng (thế kỷ XVII - XVIII) đến thời Nguyễn (thế kỷ XIX - XX). Đặc biệt, lớp kiến trúc thời Trần được phát lộ khá rõ nét và đồng bộ. Công trình trung tâm có bình đồ hình chữ nhật, kích thước khoảng 12 m x 8 m, xung quanh là hệ thống sân nền lát gạch, nổi bật là sân gạch hoa chanh.

Những di vật phát hiện tại khu vực khai quật khảo cổ di tích chùa Hoành Mô, xã Lạng Giang.

Theo Tiến sĩ Phạm Văn Triệu, Trưởng Phòng Khảo cổ học lịch sử (Viện Khảo cổ học Việt Nam), gạch hoa chanh là vật liệu kiến trúc cao cấp, thường chỉ xuất hiện tại các công trình trọng yếu của hoàng gia hoặc quốc tự thời Trần. Việc phát hiện sân nền lát gạch hoa chanh tại chùa Hoành Mô cho thấy ngôi chùa này từng được triều đình đầu tư lớn, giữ vị trí quan trọng trong hệ thống Phật giáo quốc gia. Bên cạnh đó, kỹ thuật xây dựng tại Hoành Mô mang đậm dấu ấn kiến trúc thời Trần. Nền móng được đầm nện chắc chắn bằng đất sét và sỏi laterit, bó nền bằng gạch xếp quy chuẩn, không sử dụng chất kết dính.

Đây là kết quả của đợt khai quật mở rộng sau những phát hiện bước đầu năm 2024 với gần 1,3 nghìn di vật được thu thập. Việc tiếp tục khai quật tại đây làm xuất lộ thêm nhiều nền móng, sân nền kiến trúc các thời kỳ, góp phần làm rõ quy mô và lịch sử phát triển của di tích.

Cùng thời gian, Viện Khảo cổ học Việt Nam phối hợp với Bảo tàng tỉnh Bắc Ninh số 1 tiến hành khai quật tại phế tích chùa Hòn Tháp (xã Cẩm Lý), nằm trên sườn núi dãy Huyền Đinh. Kết quả khai quật năm 2025 cho thấy hai lớp kiến trúc chồng xếp, chủ yếu thuộc thời Lê Trung Hưng và thời Nguyễn. Đáng chú ý, sự xuất hiện rải rác của mảnh gốm men ngọc, đồ sành thời Trần khiến các nhà khoa học đặt giả thuyết rằng chùa Hòn Tháp có thể đã được khởi dựng từ thời Trần, sau đó được trùng tu, mở rộng ở các giai đoạn sau. Theo tư liệu thư tịch cổ, chùa Sơn Tháp (Hòn Tháp) từng là nơi Điều ngự Giác hoàng Trần Nhân Tông dừng chân trên hành trình vào Yên Tử tu hành. Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Đoàn, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, di tích chùa Hoành Mô và chùa Hòn Tháp tuy khác nhau về địa hình và quy mô nhưng đều cho thấy sự hiện diện bền bỉ, có hệ thống của Phật giáo Trúc Lâm trong không gian Bắc Ninh xưa.

Bảo tồn, phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch

Vùng đất Bắc Ninh có lịch sử hình thành lâu đời, gắn liền với nền văn minh sông Hồng và văn hóa Kinh Bắc. Những phát hiện tại chùa Hoành Mô và chùa Hòn Tháp đã góp phần làm sáng rõ không gian Phật giáo Trúc Lâm vùng Tây Yên Tử, khẳng định vai trò của khu vực này trong lịch sử văn hóa - tôn giáo Đại Việt, nhất là dưới triều Trần. Những kết quả khảo cổ bước đầu không chỉ làm giàu thêm kho tàng di sản văn hóa Bắc Ninh mà còn góp phần lan tỏa chiều sâu lịch sử, văn hóa và tinh thần Phật giáo Trúc Lâm trong đời sống đương đại.

Tuy nhiên, thực tế các di tích hiện vẫn chịu tác động từ sinh hoạt và canh tác của người dân. Tiến sĩ Hà Văn Cẩn, Viện trưởng Viện Khảo cổ học cho rằng việc khoanh vùng bảo vệ các khu vực đã phát lộ là yêu cầu cấp thiết đồng thời cần tiếp tục mở rộng nghiên cứu, làm rõ cấu trúc tổng thể và lịch sử phát triển của từng di tích.

Đánh giá cao giá trị kết quả khai quật khảo cổ tại di tích chùa Hoành Mô và chùa Hòn Tháp, lãnh đạo UBND tỉnh giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với các cơ quan chuyên môn hoàn thiện hồ sơ khoa học, xây dựng kế hoạch khai quật mở rộng, bảo tồn tổng thể; nghiên cứu phương án trưng bày, giới thiệu hiện vật gắn với phát triển du lịch.

Ông Trương Quang Hải, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh cho biết đã chỉ đạo đơn vị chuyên môn hoàn thiện hồ sơ khoa học tại hiện trường, thực hiện lấp hố khai quật bảo tồn đúng kỹ thuật, bảo quản hiện vật theo quy định và nghiên cứu đề xuất phương án tu bổ, phục hồi, giám định niên đại di tích. Cùng với đó, chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền, khoanh vùng bảo vệ, bảo đảm an toàn khu vực khai quật; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ và Nhân dân trong việc gìn giữ, bảo vệ và phát huy giá trị di sản.

Nhằm tri ân cộng đồng và kích cầu du lịch sau khi Quần thể Di tích và Danh thắng Yên Tử chính thức được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa Thế giới, ngày 5/2, Hội đồng Nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã thông qua nghị quyết miễn phí tham quan khu di tích, danh thắng này, áp dụng từ năm 2026 đến hết năm 2028 (3 năm).

Tượng Phật Hoàng Trần Nhân Tông được đúc bằng đồng nguyên khối, cao 15m, nặng 138 tấn, tọa lạc trên đỉnh An Kỳ Sinh (Yên Tử, Quảng Ninh) có độ cao 900m so với mặt nước biển.

Đây được xem là hành động nhằm thể hiện sự tri ân sâu sắc của tỉnh Quảng Ninh đối với Nhân dân, tăng ni, phật tử và du khách - những người đã có đóng góp to lớn trong việc bảo vệ, giữ gìn và xây dựng hồ sơ di sản.

Cơ sở thực tiễn để tỉnh Quảng Ninh ban hành chính sách này xuất phát từ việc Quần thể Di tích và Danh thắng Yên Tử vừa được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào ngày 12/7/2025.

Dãy núi thiêng Yên Tử.

Việc miễn phí tham quan không chỉ đáp ứng nguyện vọng của đông đảo nhân dân, mà còn là đòn bẩy để quảng bá hình ảnh Yên Tử - "đất tổ" của Phật giáo Trúc Lâm, nơi gắn liền với sự nghiệp tu hành của Phật hoàng Trần Nhân Tông.

Bên cạnh đó, dữ liệu thống kê cho thấy, lượng khách tham quan Yên Tử có xu hướng sụt giảm đáng kể, từ hơn 1 triệu lượt khách năm 2018 xuống còn khoảng 567.000 lượt vào năm 2025.

Do đó, chính sách "phí 0 đồng" được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mạnh mẽ, thu hút du khách trở lại, tạo điều kiện cho công tác lập quy hoạch, thu hút đầu tư và phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch tại vùng phụ cận.

Tỉnh Quảng Ninh cũng vừa thực hiện sắp xếp lại tổ chức bộ máy, theo Quyết định số 4166/QĐ-UBND, Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long-Yên Tử đã được thành lập trên cơ sở sáp nhập các đơn vị quản lý các khu di tích, danh thắng riêng lẻ trước đây.

Đơn vị này sẽ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ thu phí và quản lý các di sản trọng điểm của tỉnh như vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long, khu di tích-danh thắng Yên Tử.

Du khách hành hương lên Tây Yên Tử.

Để đảm bảo nguồn lực vận hành cho bộ máy mới với hơn 500 nhân sự và quản lý diện tích di sản rộng lớn, Hội đồng Nhân dân tỉnh đã thống nhất điều chỉnh tỷ lệ trích lại phí tham quan vịnh Hạ Long và Bái Tử Long cho Ban Quản lý lên mức 26% (thay vì 11% như trước đây), phần còn lại (74%) sẽ nộp ngân sách nhà nước.

Dự kiến, tổng mức thu phí tham quan vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long năm 2026 khoảng hơn 1.011 tỷ đồng. Việc tăng tỷ lệ trích lại nhằm bù đắp chi phí lương, duy tu hạ tầng đang xuống cấp và triển khai các đề án bảo tồn tầm cỡ quốc tế.

Việc ban hành Nghị quyết này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn mang giá trị chính trị, xã hội sâu sắc, góp phần xây dựng hình ảnh Quảng Ninh "một điểm đến, hai di sản thế giới."

Với chính sách mở cửa đón khách bằng mức phí 0 đồng, Yên Tử hứa hẹn tiếp tục là điểm hội tụ của tinh thần tự hào dân tộc, là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ thông qua các địa danh lịch sử như khu di tích nhà Trần và di tích quốc gia đặc biệt Bạch Đằng trong không gian kết nối di sản liên tỉnh.

THEO BÁO BN

Theo phóng viên TTXVN tại Paris, ngày 28/1, trang mạng của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã đăng thông điệp của UNESCO chúc mừng Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển văn hóa Việt Nam.

Lễ khai bút Đền thờ nhà giáo Chu Văn An, Chí Linh, Hải Phòng.

Trong thông điệp, UNESCO trân trọng ghi nhận và chúc mừng việc Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa.

Đây là một văn kiện đặc biệt quan trọng, thể hiện sự chuyển đổi tư duy phát triển, theo đó văn hóa không chỉ là một lĩnh vực bổ trợ, mà là một trong bốn trụ cột đồng đẳng của phát triển bền vững, bên cạnh kinh tế, xã hội và môi trường.

Định hướng này của Việt Nam trùng khớp với tầm nhìn chung và nỗ lực của UNESCO trong việc đưa văn hóa trở thành một Mục tiêu phát triển bền vững độc lập trong chương trình nghị sự toàn cầu sau năm 2030.

Nghị quyết số 80-NQ/TW được ban hành ngay trước Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng - một kỳ Đại hội quan trọng định hình tầm nhìn phát triển quốc gia đến năm 2045 và chiến lược phát triển kinh tế-xã hội đến năm 2030.

UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh mục di sản cần bảo vệ khẩn cấp. (Ảnh: PV)

Điều này cho thấy các cam kết quốc tế đã được lồng ghép rõ ràng vào quá trình hoạch định chính sách mang tính chiến lược của quốc gia.

Nghị quyết số 80-NQ/TW đưa ra một lộ trình chính sách cho tiến trình đổi mới mang tính cơ cấu trong lĩnh vực văn hóa, hướng tới huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy kinh tế sáng tạo và bảo vệ sự đa dạng văn hóa.

Văn kiện này tiếp nối truyền thống coi trọng văn hóa lâu dài của Việt Nam, đồng thời cung cấp một khung chính sách ứng phó với những thách thức và cơ hội của kỷ nguyên số cũng như bối cảnh toàn cầu đầy biến động.

Trong bối cảnh các bất ổn địa chính trị ngày càng gia tăng, nhu cầu tăng cường đối thoại, gắn kết giữa các nền văn hóa ngày càng trở nên cấp thiết, UNESCO trân trọng ghi nhận việc Việt Nam xác định văn hóa như một “hệ điều tiết” cho phát triển nhanh và bền vững, qua đó đóng góp thiết thực vào nỗ lực chung nhằm củng cố hòa bình toàn cầu.

Bằng cách đề cao các giá trị nhân văn, lấy con người làm trung tâm và gìn giữ bản sắc văn hóa, Việt Nam đang thúc đẩy một cách tiếp cận phát triển vừa phát huy nội lực, vừa chủ động hội nhập quốc tế.

UNESCO trân trọng ghi nhận việc Việt Nam xác định văn hóa như một “hệ điều tiết” cho phát triển nhanh và bền vững.

UNESCO tái khẳng định cam kết tiếp tục hợp tác với Việt Nam trong việc hiện thực hóa tầm nhìn này, đồng thời khẳng định vai trò của văn hóa như một động lực then chốt thúc đẩy công bằng, thịnh vượng và gắn kết xã hội trên phạm vi toàn cầu.

Đánh giá về việc UNESCO đưa ra thông điệp quan trọng này, Đại sứ Nguyễn Thị Vân Anh, Trưởng Phái đoàn Đại diện thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO, vui mừng cho rằng UNESCO ngày càng quan tâm, coi trọng và đánh giá cao định hướng phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới do Đảng ta đề ra, bao gồm cả các định hướng chiến lược của Đại hội Đảng lần thứ XIV.

Việc UNESCO hoan nghênh Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển văn hóa Việt Nam thể hiện rõ UNESCO đánh giá cao chủ trương và chính sách mới hết sức quan trọng này của Việt Nam trong lĩnh vực văn hóa.

Đại sứ Nguyễn Thị Vân Anh cũng cho rằng, điều này cho thấy UNESCO coi trọng vai trò, vị thế và uy tín của Việt Nam cũng như ghi nhận sự đóng góp của Việt Nam trong lĩnh vực văn hóa tại UNESCO, trong đó có thúc đẩy đối thoại và gắn kết giữa các nền văn hóa, gìn giữ các di sản văn hóa, bảo vệ sự đa dạng văn hóa, đồng thời chủ động đóng góp ý tưởng và sáng kiến, như việc Việt Nam đề xuất Nghị quyết đã được Đại hội đồng UNESCO tháng 11/2025 thông qua với nội dung chính là khuyến nghị Đại hội đồng Liên hợp quốc xem xét sớm phát động Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững.

THEO BÁO BN

1. Công tác chuẩn bị Đại hội XIV được bắt đầu từ Hội nghị Trung ương 8 với việc thành lập 5 tiểu ban: Văn kiện, Nhân sự, Kinh tế - Xã hội, Điều lệ Đảng, Tổ chức và Phục vụ Đại hội. Tuy nhiên, trong quá trình chuẩn bị do nhiều nguyên nhân khác nhau, 4/5 trưởng tiểu ban có sự thay đổi nhưng công tác chuẩn bị nội dung cho Đại hội đã được chỉ đạo chặt chẽ, tiến hành khẩn trương, nghiêm túc, bài bản, chu đáo và có nhiều đổi mới cả về nội dung và hình thức.

Đại hội XIV của Đảng - đại hội mở ra kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

2. Khi đã cơ bản hoàn thiện các dự thảo Văn kiện, đến Hội nghị Trung ương 12, Ban Chấp hành Trung ương quyết định tích hợp Báo cáo Chính trị với Báo cáo Kinh tế - Xã hội và Báo cáo công tác xây dựng Đảng thành một báo cáo chung. Việc đổi mới này đã giảm 1 báo cáo trình Đại hội và nội dung các báo cáo có sự liên thông, gắn kết với nhau thành một chỉnh thể thống nhất, rõ trọng tâm, trọng điểm và ngắn gọn, dễ nhớ, dễ hiểu, dễ triển khai thực hiện, được dư luận đánh giá rất cao.

3. Tổng số đại biểu dự Đại hội XIV của Đảng là 1.586 đồng chí, gồm các đại biểu đương nhiên (các Ủy viên Trung ương khóa XIII), đại biểu do các đảng bộ trực thuộc Trung ương bầu và đại biểu do Bộ Chính trị chỉ định. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau, số đại biểu đương nhiên chỉ có 163/200 và đại biểu được bầu chỉ có 353, giảm nhiều so với các kỳ đại hội trước. Trong 40 đoàn đại biểu dự Đại hội, 1.070 đại biểu của 27 đoàn ở các đảng bộ mới thành lập (23 tỉnh, thành phố và 4 đảng bộ trực thuộc Trung ương) và ở đảng bộ ngoài nước do Bộ Chính trị chỉ định; 353 đại biểu của 13 đoàn ở các đảng bộ không hợp nhất, sáp nhập do Đại hội bầu.

4. Trên cơ sở kế thừa tinh hoa các đại hội trước và căn cứ tình hình thực tiễn, chủ đề và phương châm chỉ đạo Đại hội được kế thừa, bổ sung và phát triển phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ mới. Chủ đề Đại hội được xác định là: “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”. Phương châm của Đại hội là: “Đoàn kết, dân chủ, kỷ cương, đột phá, phát triển”. Việc xác định chủ đề và phương châm Đại hội như vậy vừa thể hiện sự thống nhất về tư tưởng và hành động, khẳng định bản lĩnh, trí tuệ, tầm nhìn của Đảng ta vừa là lời hiệu triệu, khơi dậy khát vọng xây dựng và phát triển đất nước nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

5. Trước ngày khai mạc và trong những ngày diễn ra Đại hội, Đảng ta nhận được 898 điện, thư chúc mừng của các chính đảng, tổ chức quốc tế, các chính trị gia, đối tác, bạn bè quốc tế và người Việt Nam sinh sống ở nước ngoài. Điều đó thể hiện sự quan tâm đặc biệt và tình cảm sâu sắc của bạn bè quốc tế đối với Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam. Trung tâm Hội nghị quốc gia - nơi diễn ra Đại hội được trang trí đẹp, trang nghiêm nhưng thiết thực và hiệu quả, được dư luận đánh giá cao.

6. Lần đầu tiên, Đại hội thảo luận và thông qua Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết và coi đó là một bộ phận cấu thành của Báo cáo Chính trị. Chương trình hành động chỉ rõ những nhiệm vụ lớn, quan trọng cần tập trung thực hiện; phân công rõ trách nhiệm cho các cấp ủy đảng từ Trung ương đến địa phương; xác định rõ thời gian, giải pháp, nguồn lực để thực hiện. Việc thảo luận và thông qua Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết tại Đại hội là căn cứ pháp lý quan trọng để các cấp ủy, tổ chức đảng và các ngành chủ động triển khai và tổ chức thực hiện, sớm đưa Nghị quyết Đại hội vào cuộc sống.

Các đại biểu bỏ phiếu bầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

7. Công tác nhân sự Đại hội tiếp tục được kế thừa, bổ sung và phát triển theo những yêu cầu mới, bảo đảm dân chủ, khách quan, đúng nguyên tắc của Đảng. Đại hội quyết định: Số lượng Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV là 200 đồng chí, gồm 180 Ủy viên chính thức và 20 Ủy viên dự khuyết; Bộ Chính trị từ 17-19 đồng chí và Ban Bí thư từ 11-13 đồng chí. Nói chung, công tác chuẩn bị nhân sự được chỉ đạo chặt chẽ, kỹ lưỡng, dân chủ, khách quan, khoa học và qua nhiều vòng theo trình tự: Chuẩn bị nhân sự Trung ương trước; nhân sự Bộ Chính trị, Ban Bí thư sau; cuối cùng là các chức danh lãnh đạo chủ chốt. Ở mỗi cấp, chuẩn bị nhân sự tái cử trước, nhân sự tham gia lần đầu sau; cuối cùng xem xét những trường hợp đặc biệt.

8. Đánh giá về 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Đại hội nhấn mạnh 4 kết quả nổi bật sau: (1) Phát triển kinh tế, thực hiện 3 đột phá chiến lược đạt nhiều kết quả nổi bật: Tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 6,3%/năm. Quy mô GDP năm 2025 đạt 514 tỉ USD, xếp thứ 32 thế giới, GDP bình quân đầu người 5.000 USD/năm. (2) Phát triển văn hóa, con người và xã hội đạt kết quả rất quan trọng: Chỉ số phát triển con người tăng 14 bậc; chỉ số hạnh phúc tăng 33 bậc, xếp thứ 46/143 quốc gia. Tỷ lệ hộ nghèo còn 1,3%. Tuổi thọ bình quân là 74,8 tuổi. (3) Quốc phòng, an ninh không ngừng được củng cố, tăng cường; quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế đạt nhiều kết quả nổi bật. (4) Xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị đạt được nhiều kết quả rất quan trọng, có mặt đột phá: Lần đầu tiên bố trí 100% Bí thư, Chủ tịch UBND, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra cấp tỉnh không là người địa phương. Cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị đạt kết quả mang tính đột phá.

9. Báo cáo Chính trị Đại hội được bổ sung nhiều nội dung mới, thể hiện sự phát triển nhận thức, tầm nhìn và tư duy lý luận của Đảng ta. Nhiều nội dung mới trên các lĩnh vực đã được bổ sung, phát triển như: Bổ sung: Lý luận về đường lối đổi mới là một bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng; Bảo vệ môi trường cùng với phát triển kinh tế, xã hội là nhiệm vụ trung tâm; Đối ngoại, hội nhập quốc tế cùng với quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Tập trung xây dựng và hoàn thiện thể chế phát triển, trong đó: Thể chế chính trị là then chốt, thể chế kinh tế là trọng tâm, các thể chế khác là rất quan trọng. Xác lập mô hình tăng trưởng mới, trong đó, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Xác định: Văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực, sức mạnh nội sinh, là động lực phát triển xã hội bền vững; Xây dựng Đảng là đạo đức, là văn minh;…

10. Trước yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ phát triển mới, Đại hội xác định 6 nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ mới là: (1) Tập trung ưu tiên xây dựng đồng bộ thể chế phát triển, trọng tâm là hệ thống pháp luật, nhằm tháo gỡ kịp thời, dứt điểm các nút thắt, điểm nghẽn và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. (2) Đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, tăng cường hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. (3) Đẩy mạnh phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện đại, hội nhập quốc tế; xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. (4) Triển khai đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đẩy mạnh đào tạo, sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao. (5) Phát triển nguồn lực con người, phát triển văn hóa thực sự trở thành nền tảng, sức mạnh nội sinh, động lực to lớn cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. (6) Xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và triển khai đồng bộ, hiệu quả công tác đối ngoại, gồm đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển đất nước.

11. Để thực hiện các nhiệm vụ đề ra, Đại hội nhấn mạnh 3 đột phá chiến lược cần tập trung thực hiện là: (1) Đột phá mạnh mẽ thể chế phát triển, nâng cao năng lực hoạch định và tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; (2) Tập trung chuyển đổi cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, nhất là cán bộ cấp chiến lược và cấp cơ sở phù hợp với mô hình tổ chức mới. (3) Tiếp tục hoàn thiện đồng bộ và đột phá mạnh mẽ xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là kết cấu hạ tầng giao thông, hạ tầng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng.

12. Qua tổng kết lý luận và thực tiễn 40 năm đổi mới, Đại hội khẳng định sự phát triển nhận thức lý luận của Đảng ta trên các mặt sau: (1) Nhận thức về mô hình, đặc trưng của chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. (2) Nhận thức về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. (3) Nhận thức về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh là nhân tố hàng đầu quyết định thành công của đổi mới.

13. Qua 40 năm đổi mới, Đại hội đúc kết 5 bài học kinh nghiệm quý báu, định hướng cho hoạt động của Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới là: (1) Kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới và các nguyên tắc của Đảng. (2) Giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. (3) Quán triệt sâu sắc và thực hành triệt để quan điểm "Dân là gốc"; phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân. (4) Bám sát thực tiễn, nắm chắc tình hình và lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện quyết liệt, có trọng tâm, trọng điểm. (5) Không ngừng đổi mới tư duy, nhất là tư duy chiến lược; giải quyết tốt quan hệ giữa kế thừa và phát triển; giữa kiên định và đổi mới; giữa tổng kết thực tiễn và nghiên cứu, phát triển lý luận.

14. Với tinh thần đoàn kết, dân chủ, kỷ cương và trách nhiệm trước Đảng, trước Nhân dân, Đại hội đã bầu 200 Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương, gồm 180 Ủy viên chính thức và 20 Ủy viên dự khuyết, theo đúng Quy chế bầu cử trong Đảng, Quy chế bầu cử tại Đại hội và Phương hướng công tác nhân sự của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII. Tại kỳ họp thứ Nhất, Ban Chấp hành Trung ương đã bầu 19 Ủy viên Bộ Chính trị; đồng chí Tô Lâm Tổng Bí thư khóa XIII được bầu là Tổng Bí thư khóa XIV, với số phiếu tín nhiệm tuyệt đối. Trung ương bầu 3 Ủy viên Ban Bí thư và 10 đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị do Bộ Chính trị phân công tham gia Ban Bí thư; bầu Ủy ban Kiểm tra Trung ương gồm 23 đồng chí, đồng chí Trần Sỹ Thanh được bầu là Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương; Bộ Chính trị đã phân công đồng chí Trần Cẩm Tú, Thường trực Ban Bí thư khóa XIII tiếp tục giữ chức Thường trực Ban Bí thư khóa XIV.

THEO BÁO BN