Lễ hội đền Đô: Vang vọng hào khí vương triều Lý

Lễ hội là dịp tưởng nhớ công lao to lớn của các vị vua triều Lý - triều đại đã định đô tại Thăng Long, kiến tạo nền văn hiến và mở ra thời kỳ phát triển rực rỡ, thịnh trị trong lịch sử dân tộc.

Rước kiệu đức Thánh Mẫu và các kiệu vua từ chùa Ứng Tâm về đền Đô là một trong những nghi thức trang trọng tại lễ hội đền Đô.

Một vương triều rực rỡ

Đất Cổ Pháp xưa, Từ Sơn ngày nay là nơi gắn bó sâu sắc với thân thế và sự nghiệp vua Lý Thái Tổ - Lý Công Uẩn (974 - 1028). Vốn không sinh ra nơi cung điện, Lý Công Uẩn lớn lên trong sự nuôi dưỡng của thiền sư Vạn Hạnh ở chùa làng, giữa một cộng đồng thuần hậu, gắn bó và thấm đẫm tinh thần Phật giáo.

Mảnh đất quê hương với nếp sống nghĩa tình, khoan hòa đã ươm mầm nhân cách đức độ và tư duy chính trị khoáng đạt để sau này, Lý Công Uẩn trở thành vị vua khai sáng triều Lý thịnh trị trong suốt 216 năm với 9 đời vua.

Mùa Thu năm Canh Tuất (1010), sau hơn nửa năm lên ngôi, vua Lý Thái Tổ ban "Chiếu dời đô" từ Hoa Lư về thành Đại La và đặt tên kinh đô mới là Thăng Long, tạo hùng khí phát triển đất nước như thế rồng bay. Sau khi định đô, vua Lý Thái Tổ thực hiện một loạt cải cách toàn diện về chính trị, kinh tế và văn hóa.

Trong hơn hai trăm năm trị vì, nhà Lý đã làm rạng danh quốc hiệu Đại Việt, gây dựng thế nước vững vàng, đánh Tống, bình Chiêm, chăm lo cho dân sinh, xây nền văn hiến, kiến tạo một xã hội thái bình. Lịch sử ghi nhận triều Lý là một vương triều lấy đức trị làm gốc và để lại dấu ấn sâu đậm trong tiến trình phát triển của Đại Việt. Đặc biệt, việc định đô tại Thăng Long đã đặt nền móng cho một trung tâm chính trị, văn hóa lâu bền, mở ra truyền thống văn hiến rực rỡ của dân tộc.

Cho đến nay, hào quang triều Lý vẫn bền bỉ tỏa sáng, trở thành nguồn lực tinh thần nâng đỡ dân tộc trên hành trình phát triển và hội nhập. Tinh hoa ấy tiếp tục thấm sâu vào mạch sống cộng đồng, nuôi dưỡng các thế hệ bằng đạo lý, khát vọng hòa bình và ý chí vươn lên. Đền Đô - nơi thờ các vị vua triều Lý đã trở thành một địa chỉ sáng ngời truyền thống lịch sử dân tộc.

Ông Nguyễn Tiến Chiến, Trưởng Ban Quản lý di tích Đền Đô cho biết: Hằng năm, di tích đón hàng vạn lượt khách trong nước và quốc tế đến tham quan chiêm bái. Mỗi người dân Việt khi về đây đều thành kính biết ơn, dâng hương tưởng nhớ các bậc minh quân đã dẫn dắt Nhân dân ta gây dựng nền độc lập, làm rạng rỡ non sông đất nước. Đáng chú ý, những năm gần đây, vào dịp lễ hội tháng Ba, đền Đô còn đón đoàn hậu duệ dòng họ Lý Hoa Sơn (Hàn Quốc) trở về dâng hương, tri ân tiên tổ và tham gia các hoạt động lễ hội.

Âm vang tiếng vọng cội nguồn

Lễ hội đền Đô từ lâu đã trở thành nhịp cầu kết nối hiện tại với quá khứ, thể hiện sâu sắc đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam. Bày tỏ niềm vinh dự, xúc động khi hằng năm lại được trở về với cội nguồn, tham gia lễ hội và tri ân các vị vua triều Lý, ông Lý Xương Căn, hậu duệ đời thứ 31, đại diện dòng họ Lý Hoa Sơn (Hàn Quốc) mong lễ hội đền Đô ngày càng lan tỏa rộng rãi, thu hút đông đảo hơn nữa hậu duệ nhà Lý ở nước ngoài trở về hội tụ, tri ân nguồn cội...

Một góc đền Đô, phường Từ Sơn.

Năm nay, lễ hội diễn ra từ ngày 30/4 đến hết ngày 2/5 (tức từ ngày 14 đến 16/3 năm Bính Ngọ), với không gian trải rộng từ Khu di tích Đền Đô đến các tuyến phố trung tâm của phường Từ Sơn, tạo nên không gian văn hóa quy mô, đậm đà bản sắc truyền thống. Đây cũng là dịp quảng bá giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý, cùng hệ thống di tích tiêu biểu của địa phương đến với bạn bè trong và ngoài nước, qua đó khẳng định vị thế văn hóa Bắc Ninh - Kinh Bắc trong dòng chảy lịch sử dân tộc.

Điểm nhấn là lễ kỷ niệm 1016 năm ngày vua Lý Thái Tổ đăng quang (1010 - 2026) cùng những nghi thức truyền thống tổ chức vào ngày chính hội 15/3 âm lịch như: Lễ rước từ chùa Ứng Tâm về đền Đô, lễ tuyên Chiếu dời đô tái hiện sự kiện lịch sử trọng đại, khơi dậy niềm tự hào dân tộc. Phần hội diễn ra sôi nổi với các hoạt động mang đậm sắc màu di sản như: Hát quan họ trên thuyền rồng tại hồ bán nguyệt, biểu diễn múa rối nước Đồng Ngư, thi nấu cơm niêu đất, thi gói bánh phu thê cùng nhiều trò chơi dân gian và thi đấu thể thao như cờ tướng, vật cổ truyền, giải bóng đá thanh niên, bóng chuyền, pickleball...

Trong khuôn khổ lễ hội còn diễn ra nhiều hoạt động như: Tổ chức tuyến phố đi bộ quanh công viên Lý Thái Tổ, Hội chợ triển lãm sản phẩm OCOP và Liên hoan ẩm thực du lịch... là cơ hội để quảng bá, giới thiệu đặc sản quê hương, thúc đẩy du lịch địa phương phát triển.

Theo bà Cao Thị Hồng Liên, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội phường Từ Sơn, nguồn kinh phí tổ chức lễ hội được huy động từ sự đóng góp tự nguyện và xã hội hóa, thể hiện sự đồng lòng của toàn xã hội đối với di sản. Ban Tổ chức lễ hội đã thành lập các tiểu ban, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận, từ công tác bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông đến bảo vệ di tích và quản lý thị trường. Phường Từ Sơn tăng cường tuyên truyền, vận động Nhân dân và du khách thập phương thực hiện nếp sống văn minh, giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan di tích để lễ hội diễn ra lành mạnh, an toàn, vui tươi, tiết kiệm và đậm bản sắc.

Về với lễ hội đền Đô năm 2026, Nhân dân và du khách thập phương sẽ được hòa mình trong miền di sản ngàn năm văn hiến, thành kính tri ân công đức các vị vua triều Lý. Lễ hội khơi dậy niềm tự hào, bồi đắp ý thức trách nhiệm giữ gìn, phát huy giá trị di sản, góp phần khẳng định vị thế văn hóa Việt Nam trong dòng chảy hội nhập quốc tế.

Theo Báo Bắc Ninh