Sự nghiệp khai sơn sáng thuỷ, lập nên nhà nước sơ khai đầu tiên của các bậc thuỷ tổ Kinh Dương Vương, Lạc Long Quân, Âu Cơ không những được sử sách lưu danh, ca ngợi mà còn được dân gian truyền tụng từ đời này sang đời khác. Lăng và Đền thờ Kinh Dương Vương tọa lạc tại tổ dân phố Á Lữ, phường Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Đây là quần thể di tích quốc gia thờ vị Thủy tổ dân tộc Việt Nam. Khu di tích là chốn thiêng cội nguồn, biểu tượng "Cha Rồng - Mẹ Tiên" với kiến trúc cổ kính, linh thiêng.Lăng Kinh Dương Vương vốn được khởi dựng từ lâu đời, dưới các triều đại phong kiến và được xếp vào miếu thờ các bậc đế vương, mỗi dịp quốc lễ Vua cùng triều thần đều đến dâng hương, tế lễ và giao cho nhân dân thờ phụng trang nghiêm quanh năm. Lăng được xây trên một gò đất cao, sau lưng đắp núi Tam sơn, mặt hướng ra sông Đuống, không gian có nhiều cây xanh bao phủ thanh tịnh, thoáng đãng, mang dáng vẻ cổ kính mà uy nghi. Thời Nguyễn, năm Minh Mệnh thứ 21 (1840) lăng Kinh Dương Vương được trùng tu, sửa chữa và dựng văn bia; hiện nay trong di tích còn bảo lưu được tấm bia đá lớn trên đề 4 chữ “ Kinh Dương Vương Lăng”. Thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, lăng bị tàn phá nặng nề, phải đến năm 1971 nhân dân địa phương mới có điều kiện quy hoạch và tu sửa lại.Cổng lăng được xây theo kiểu nghi môn truyền thống, ba lối vào tượng trưng cho “thiên - địa - nhân”. Bên trong là sân lát đá, dẫn vào khu thờ tự, hai bên có nhà sắp lễ, cung Tả văn, cung Hữu võ. Toàn bộ khu Lăng mộ làm bằng đá xanh, trên có nhà che kiểu phương đình, chồng diêm hai tầng 8 mái đao cong. Trong Lăng đặt bia đá dựng năm Minh Mệnh thứ 21 (năm 1840) , trên khắc chữ Hán “Kinh Dương Vương Lăng”.Đền thờ Kinh Dương Vương, Lạc Long Quân và Âu cơ nằm phía bên trong làng Á Lữ cổ kính. Ngôi đền không chỉ là một công trình kiến trúc tâm linh, mà còn là biểu tượng thiêng liêng của cội nguồn dân tộc Việt. Trải qua biến thiên lịch sử, ngôi đền từng bị tàn phá trong kháng chiến chống Pháp. Tuy nhiên, chính trong tro tàn đổ nát ấy, ý chí gìn giữ cội nguồn và lòng tôn kính tổ tiên của người dân Á Lữ lại bừng sáng. Họ đã gom nhặt từng mảnh ký ức, từng dấu tích văn hóa, từ sắc phong, hoành phi, câu đối, đến ngai thờ chạm khắc tinh xảo, để phục dựng lại một không gian linh thiêng thấm đẫm hồn dân tộc.Những dòng đại tự như “Nam Bang Thủy Tổ” (Thủy tổ nước Nam) hay “Hải khoát sơn tràng” (Biển rộng núi dài)… là lời khẳng định hùng hồn về một cội nguồn thiêng liêng, trường tồn cùng non sông gấm vóc. Đó là nơi khởi phát cho niềm tự hào, cho bản sắc và tinh thần quật cường của một dân tộc không bao giờ lãng quên gốc rễ.Bên cạnh những giá trị văn hoá vật thể, lăng và đền thờ Kinh Dương Vương còn bảo lưu những giá trị văn hoá phi vật thể mà tiêu biểu là lễ hội truyền thống hàng năm vào ngày 16-18 tháng Giêng âm lịch. Đây là lễ hội vùng được tổ chức hàng năm với quy mô rất lớn thu hút đông đảo nhân dân địa phương và khách thập phương về dâng hương bái tổ, nhân dân địa phương còn lưu truyền câu ca.Nhớ ngày muời tám tháng GiêngGiỗ vua thuỷ tổ thiêng liêng nuớc nhàDù ai xuôi nguợc gần xaTìm về bái tổ xứng là đạo con!Lễ hội diễn ra với nhiều hoạt động phong phú, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong những ngày đầu xuân, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần của Nhân dân và du khách. Lễ hội Kinh Dương Vương là hoạt động văn hóa truyền thống có ý nghĩa đặc biệt, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ. Đồng thời, đây cũng là dịp quảng bá hình ảnh quê hương Thuận Thành nói riêng và tỉnh Bắc Ninh nói chung, thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa tâm linh gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử.Với những giá trị to lớn đó khu di tích Lăng và đền thờ Kinh Dương Vương, Lạc Long Quân, Âu Cơ phường Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh đã được Nhà nước xếp hạng là di tích Lịch sử - văn hoá cấp Quốc gia ngày 02/2/1993.Thông tin du lịch: Hành trình về chốn tổ nước Nam - Kinh Dương Vương Lăng        Mỗi vị Thủy tổ đều có những tích truyện ly kỳ, nhưng có lẽ, những câu chuyện ở đền và lăng Thủy tổ Kinh Dương Vương là thú vị và đậm đặc bản sắc hơn cả. Đây sẽ là điểm đến lý tưởng trong hành trình khám phá du lịch Bắc Ninh. Từ Hà Nội, du khách có thể di chuyển bằng xe máy hoặc ô tô riêng qua cầu Vĩnh Tuy - đê sông Đuống, hoặc bắt xe buýt 204 (Long Biên - Thuận Thành), taxi, xe limousine (40-60 phút) đến trung tâm phường Thuận Thành, đi về phía Nam, men theo triền đê sông Đuống  khoảng 3 km là đến Lăng Kinh Dương Vương.          Thời điểm thích hợp để thăm khu di tích Lăng và Đền thờ Kinh Dương Vương là vào tháng Giêng hàng năm - thời điểm thích hợp vừa để du Xuân vừa tham quan, tìm hiểu và tham gia Lễ hội. Kết hợp tham quan các điểm du lịch lân cận như Di tích quốc gia đặc biệt Chùa Dâu, Di tích quốc gia đặc biệt chùa Bút Tháp, Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ để có chuyến đi trọn vẹn.                                                                                               Lê Thương